Yaklaşık bir ay önce Gaziantep’te yapılan “Yapay Zeka ve Uzay Muhasebesi” başlıklı kongreye konuşmacı olarak katıldım, aynı zamanda bilim kurulu üyesi idim. Başlıkta yer alan konular tartışıldı.  Uzatmadan ifade edeyim gelecekte her türlü konu “bir de yapay zeka” denilmeden konuşmaya devam edilmeyecek. Özellikle tıp alanında çok yararlı kullanılabilen yapay zeka, dünyanın, ülkelerin, şehirlerin, köylerin, kurumların yönetiminde çok kullanılacaktır. Günümüze kadar Google sorularak bulunmaya çalışılan çıkış yolları bundan sonra yapay zekaya sorulacak.  Ben de yapay zekaya Tire ile ilgili bilgi sordum. Aldığım cevap aşağıdaki gibi. Yapay zekanın cevabı hapimizi ilgilendiriyor.  Tire’nin sorunları tek başına bir başlıkla açıklanamaz; tarım, su, ekonomi, altyapı ve sosyal yapı birbiriyle bağlantılı. Aşağıda Tire’nin bugün en belirgin sorunlarını net ve sade şekilde özetledim: 1. Su ve kuraklık sorunu (kritik) Yeraltı suları hızla düşüyor Tarımda aşırı ve verimsiz su kullanımı Yaz aylarında içme suyu riski Kuraklık ve iklim değişikliği etkisi  Bu sorun çözülmezse tarım ve yaşam doğrudan etkilenir. 2. Tarımda yapısal sorunlar Küçük ve parçalı araziler Geleneksel (verimsiz) sulama yöntemleri Ürün deseninin plansızlığı Girdi maliyetlerinin (mazot, gübre, yem) çok yüksek olması Çiftçinin borç yükü  Gençler tarımdan kopuyor, üretici yaşlanıyor. 3. Ekonomik durgunluk ve istihdam Tarım ve hayvancılığa aşırı bağımlılık Sanayi ve katma değerli üretim az Genç işsizliği ve dış göç Küçük esnafın ayakta kalmakta zorlanması  Tire gündüz yaşayan, akşamları “sönük” bir ilçe haline geliyor. 4. Göç ve nüfus yapısı Genç nüfus İzmir merkeze ve diğer illere göç ediyor Kırsalda nüfus hızla yaşlanıyor Köylerin bir kısmı boşalma riski altında Bu durum: Tarımı, yerel kültürü ve üretimi zayıflatıyor. 5. Altyapı ve şehircilik sorunları Eski içme suyu ve kanalizasyon altyapısı Yol, otopark ve trafik sorunları Plansız yapılaşma Kırsal mahallelerde hizmet eksikliği 6. Çevre sorunları Tarımsal ilaç ve gübre kaynaklı toprak ve su kirliliği Hayvancılık atıkları Dere yataklarının kirlenmesi Yeşil alanların yetersizliği 7. Eğitim ve sosyal yaşam Mesleki eğitim yetersiz Gençlere yönelik sosyal, kültürel alanların azlığı Spor ve sanat olanaklarının sınırlı olması  Gençler Tire’de gelecek görmüyor. 8. Turizm potansiyelinin kullanılamaması Tarihi ve kültürel değerler yeterince tanıtılmıyor Agroturizm ve gastronomi potansiyeli değerlendirilmiyor Konaklama ve etkinlik altyapısı zayıf Kısaca özetlersek: Tire’nin temel sorunu:  Tarım ağırlıklı ekonominin değişen koşullara uyum sağlayamaması. Su, ekonomi, göç ve altyapı sorunları birbirini besliyor. Bu bilgiler ışığında; “Bu sorunlar nasıl çözülür?” “Belediye özelinde yapılabilecekler” “Gençler için Tire nasıl cazip hale gelir?” başlıkları tartışılmalıdır.  Tire’nin uzay boşluğuna gelince; öncelikle izdüşümünde tirenin bulunduğu uzayın, atmosferin temiz tutulması gerekir. Bunun da İzdüşüm Tire’nin her alanda temiz olması ile yakından ilgilidir.