Salı pazarında ilk kez görülen ‘Çiriş’ otuna büyük ilgi

İklim koşulları sebebiyle, sadece Doğu Anadolu Bölgesi’nde yetişen ‘çiriş’ isimli pancarı satmak üzere Tire’ye getiren Ferit Sabuncu isimli vatandaş, Tirelilerin ilk kez karşılaştıkları bu otu çok merak ettiğini, birçok kişinin de denemek için satın aldığını belirtti.

Salı pazarında, bugüne kadar Tireli vatandaşların pek bilmediği bir pancar türüne sergi alanı oldu. İklim şartları ve coğrafi koşullar olarak karasal iklimin görüldüğü yerlerde yetişen Çiriş’in en çok yetiştiği bölgeler arasında; Ağrı, Kars, Iğdır, Erzurum, Ardahan gibi iller yer almakta. Doğada serbest olarak yetişen ‘çiriş’ isimli otu memleketinde toplayıp çuvallar halinde Tire’ye getiren Ferit Sabuncu (38) isimli Ağrılı vatandaş, burada kurduğu tezgahta Tireli vatandaşlara bilmedikleri bu farklı pancar türünü satmaya çalıştı. İzmir’in ve Manisa’nın farklı semlerinde ve ilçelerinde, senenin bu dönemlerinde getirdiği, çiriş otunu satmaya çalıştığını belirten Ferit Sabuncu, birkaç yıl önce başladığı bu satış çalışmasının, her geçen sene daha iyiye gittiğini belirtti. ÖNCELİKLE NASIL SOFRALARA KONUR Çirişlerin saplarının birleştiği zarı sıyırın, uçlarını kesin. Hepsini iyice yıkayın. Kaynar su dolu bir tencerenin içinde çirişleri yumuşayana kadar haşlayın. Soğuk suyun altından geçirip, suyu iyice akana kadar süzdürün. Bir karıştırma kabına arzu ettiğiniz miktarda sızma yağ, limon suyu koyun. Sarımsağı bir miktar tuzla dövün ve bu sosa ekleyin. Hepsini çatalla karıştırın ve üzerine çirişleri ekleyin. Sos her yere bulaşana kadar karıştırın. Bir servis tabağına düzgünce yerleştirip servis yapın. Bu aşamada biraz yoğurtla karıştırıp, serinletici bir lezzet elde edebilirsiniz.  ZETİNYAĞLI ÇİRİŞ TARİFİ Malzemeler: 1 kilo çiriş otu, 2 adet havuç, 1 adet kuru soğan, yarım çay bardağı sıvıyağ, yarım çay bardağı pirinç, tuz,1 tatlı kaşığı şeker, 1 tatlı kaşığı salça veya 2 adet domates.  Pişiriliş Çirişleri güzelce ayıklayıp iyice yıkayın. Soğanları yemeklik olacak şekilde doğrayın. Havuçları da istenen şekilde doğrayın, sıvıyağda soğanları ve havuçları pembeleşene kadar kavurun. 1 tatlı kaşığı salçayı veya domatesleri de doğrayıp ekleyerek biraz daha kavurun, sonra çirişleri ekleyip bir iki çevirin. Pirinç, tuz ve şekeri de ilave ederek, üstüne de sıcak su ekleyerek pişmeye bırakın. Pirinçler pişti mi, çirişler çabuk piştiği için ateşten alın. Üzerine limon sıkarak soğuk servis yapın. ÇİRİŞ OTU NEDİR? FAYDALARI NELERDİR ? Çiriş, özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da sevilerek tüketilmektedir. Mesela; Sivas’ta en çok kuzu kulağıyla birlikte yağlı ve soğanlı olarak pişirilmektedir. Bayburt yemekleri arasında “Çirişli Bulgur” meşhurdur. Hele de kavurma ile pişirildiğinde tadına doyulmaz. Ayrıca çiriş yaprakları, maydonoz gibi börek ve gözlemelerde sade ve kıymalı iç malzemesi olarak, ya da ıspanak gibi yumurtayla kavrularak da tüketilebilmektedir. Çiriş, otlu peynir yapımında da kullanılmaktadır. Çirişin köklerinden de bir zamk çeşidi elde edilir. Kökler dilimlere ayrıldıktan sonra kurutulur ve değirmende öğütülerek toz haline getirilir. Bu zamk genellikle ayakkabıcılık, ciltçilik ve çantacılıkta kullanılır.    BİRÇOK HASTALIĞADA ŞİFA Çiriş, birçok bölgede “şifalı ot” olarak tanınır. Nerdeyse her hastalığa derman olduğuna inanılır. Erzurum’da pazarda çiriş satan yaşlı bir köylü şunları söylemişti: “Ne hastalığınız olursa olsun, çiriş pişirip yediğinizde hiç birinden eser kalmaz.” Çiriş bitkisi çok eskiden beri tedavi amacıyla da kullanılmaktadır. Eski zamanlarda çiriş köklerinden hazırlanan merhemler uyuz ve frengi hastalıklarının tedavisinden kullanılırmış. Dahilen idrar artırıcı özelliği de vardır. Ayrıca bazı türlerinin köklerinden elde edilen kök ekstratlarının (glukomannazlar) anti-tümör etkisi olduğu tespit edilmiştir.    KOLESTROLA BİRE BİR   Son yıllarda en çok tartışılan ve kamuoyunda en çok konuşulan sağlık problemlerinden biri de kolesteroldür. Bu konuda iki farklı görüş ortaya çıktı. Bazılarının görüşüne göre ölüm sebeplerinin ilk sırasında kalp krizleri yer almaktadır ve kalp krizine yol açan rahatsızlıkların başında da kolesterol gelmektedir. Yani, kolesterolünüzü kontrol altında tutmanız, hayati önem taşıyan kalp krizi, damar sertliği, beyin felci, inme gibi birçok ölümcül hastalıkla mücadelede size büyük avantaj sağlayacaktır.