meritking giriş kingroyal giriş

Sitenin solunda giydirme reklamı denemesidir
HASAN DOĞAN
Köşe Yazarı
HASAN DOĞAN
 

GÜNDÜZ OKAN

Tire’de Büyük Ailenin Üçüncü Kuşağından: Gündüz, Duran ve Aydın Okan 1932 doğumlu rahmetli Gündüz Okan ağabeyimizin doğumundan yaklaşık 80 yıl geriye gittiğinizde, büyük dedesi - yani babasının anne tarafından dedesi olan - Hacı Ali Paşa’nın gençlik yıllarına ulaşırsınız. Hacı Ali Paşa, 1850'li yıllarda Kafkasya/Kırım coğrafyasında doğmuş; Rusların bölge halklarına karşı giriştiği sürgün ve soykırım hareketleri sonucunda yurdunu terk ederek Osmanlı’ya sığınmış bir göçmendir. Bazı araştırmacılar onun önce Eskişehir’e, ardından Tire’ye geldiğini yazar. İlginçtir ki bu satırların yazarının büyük dedesi Ali de Kayseri’den benzer bir kaderle yola çıkmış ve aynı güzergâhı izleyerek Tire’ye inmiştir. Dedemizin babası Ali, Gülcüoğulları ailesinin yanında çalışmaya başlarken; diğer Ali (Hacı Ali Paşa) ise bir başka çiftlikte rızkını aramaya başlar. Zamanla "Yürü ya kulum" denmişçesine Tire’de kısa sürede büyük çiftliklerin sahibi olur. Tire o yıllarda çiftlikler bakımından son derece zengindir; zira Küçük Menderes Havzası tarıma elverişli verimli arazilerle doludur ve yoğun bir insan gücüne ihtiyaç duymaktadır. Kent bu yönüyle dışarıdan sürekli göç almaktadır. Hatta o yılların biraz öncesinde bu geniş çiftlikler, ünlü Fransız şair ve devlet adamı Alphonse de Lamartine’e kiralanmış; ancak Lamartine gelip araziyi yerinde gördüğünde şaşkınlığa uğrayarak dönemin ilkel tarım usulleriyle bu devasa arazilerin işletilemeyeceğini anlamış ve anlaşmayı feshedip ülkesine dönmüştür. Zamanda Yüz Yıl Beriye: Gündüz Okan’ın Tire Yılları Şimdi zaman tünelinde yüz yıl beriye gelelim... Üçüncü kuşaktan Gündüz Okan, kendisi 1932 doğumlu olup; 1934 doğumlu kız kardeşi Duran ve 1936 doğumlu erkek kardeşi Aydın Okan ile birlikte üç kardeşin en büyüğüdür. Babaları, Tire’de üç dönem (tam 15 yıl) belediye başkanlığı yapmış olan, büyük ailenin kurucusu Hacı Ali Paşa’nın adını taşıyan Ali Okan’dır. Soyadı Kanunu çıktığında babasının adını soyadı olarak almayan Ali Okan, ailesinin çizgisini "Okan" soyadıyla sürdürmüştür. Ali Okan Bey’in babası Ömer Tarım ise Göbeklizade ailesinden, dindar ve mazbut bir beyefendidir. Hacı Ali Paşa’nın kızı Fehime ile evlenerek bu büyük aileye damat olmuştur. Kardeş Aydın Okan’ın anlatımlarına göre, dindar bir gelenekle yetişen Hacı Ömer Tarım ile oğlu Ali Okan’ın yıldızları pek barışmamıştır. Ali Okan, oldukça kısa süren hayatında çiftlik işleriyle pek ilgilenmemiş; aksine tüm enerjisini ve alın terini halkın yararına, kamu hizmetine harcamıştır. Aynı toplumcu tavır oğlu Gündüz Okan’da da görülür. Gündüz Bey, Tire’de ne zaman kamu yararına bir hayır ya da kalkınma hamlesi başlasa, kurucular listesinin en başında yer almıştır. Nitekim Tire Kutsan ambalaj fabrikasının ve Tire Süt Kooperatifinin kuruluş süreçlerinde onun öncü imzasını görürüz. Ayrıca Tirespor yönetiminde de aktif görev alarak Tire'nin sosyal hayatından hiç kopmamıştır. Gündüz Okan’ın annesi Saadet Hanım, Aydın’ın Sultanhisar beldesindendir. Kendisi ayağında çizmeleri, pantolonu ve elinde kırbacıyla at sırtında çiftliği çekip çeviren son derece tututtuğunu koparan, otoriter bir Ege kadınıdır. Babanın erken vefatı üzerine çiftliğin tüm yükü anne Sabahat Hanım ile oğlu Gündüz’ün omuzlarına kalmıştır. Yakın zamanda gencecik kardeşim Ali Okan’ın vefat haberiyle sarsıldım... Onu özellikle dershane yıllarımda, Kömürcü Kadirlerin binasının karşısında yalnız başına otururken görür ve merak ederdim; çiftliğindeki hayvanlar için veteriner hekime geldiğini tahmin ederdim. Ali Okan, rahmetli Gündüz Okan’ın iki oğlundan biriydi (diğeri Alp Okan kızı Aylin Okan). Hacı Ali Paşa Sülalesi ve Adnan Menderes Akrabalığı Gündüz Okan’dan geriye doğru soy ağacına bakmaya devam edelim: Gündüz Okan’ın babası Ali Okan; Göbeklizade Ömer Tarım ile Hacı Ali Paşa’nın ilk kızı olan Fehime Hanım’ın evliliğinden doğan tek erkek çocuktur. Ali Okan’ın iki kız kardeşi vardır; biri Bayındır’a, diğeri İstanbul’a gelin gitmiştir. Anne Fehime Hanım, Hacı Ali Paşa’nın beş çocuğundan en büyüğüdür. Diğer kız kardeş Tevhide Hanım, Türkiye Cumhuriyeti'nin eski başbakanlarından rahmetli Ali Adnan Menderes’in annesidir. (Adnan Menderes’in Melike adındaki ablası henüz 5 yaşındayken vefat etmiştir.) Üç erkek kardeş ise Sadık, Refik ve Şükrü’dür. Şükrü Bey 67 yıllık ömrünü bekâr olarak tamamlamış; Sadık ve Refik Beyler ise Aydın’da çok önemli resmi görevler üstlenmişlerdir. Tire Belediye Başkanı Ali Okan halka hizmet için çırpınırken, teyzesinin oğlu Ali Adnan Menderes ise ülke siyasetinin zirvesine tırmanmış; milletvekilliğinin ardından çok partili hayata geçişte başrol oynayarak 10 yıl boyunca Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlığı yapmıştır. Yani her iki teyze oğlu da dedeleri Hacı Ali Paşa’nın adını (Ali) gururla taşımışlardır. (Adnan Menderes de nüfusta "Ali Adnan" olarak kayıtlıdır.) Hacı Ali Paşa’nın bu çocukları farklı eşlerinden dünyaya gelmiştir: Fehime’nin annesi Melek Hanım kayıtlarda Çerkezya doğumlu olarak geçer. Sadık ve Refik’in anneleri Gülfiz Hanım’dır. Tevhide ve Şükrü’nün anneleri hakkında ise kesin bilgi bulunmamaktadır. Bir Paşanın Doğuşu: Hacı Ali Paşa Gelelim sülaleye adını veren Hacı Ali Paşa’ya... 1850'li yıllarda Kırım’dan Osmanlı’ya sığınan Ali, yirmili yaşlarında genç bir yiğit olarak Eskişehir üzerinden Aydın Dağları'nı aşarak Tire’ye iner. Aydın Okan’ın aktardığına göre, Tire’deki bir kadı onun Menderes kenarındaki arazileri satın almasını tavsiye eder. Bugün Tire’de "Hacı Ali Paşa Çiftliği" olarak bilinen bu geniş topraklar böylece ailenin mülkiyetine geçer. Ali Bey buradan hızla yükselir... 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) sırasında, Padişah II. Abdülhamid’in çağrısıyla Aydın Dağları'ndaki zeybek ve efe gruplarını ikna edip örgütleyerek cepheye gönderilmesini sağlar. Bu büyük hizmetinden ötürü Tire Alay Parkı'ndaki konağının önünde görkemli bir tören düzenlenir ve kendisine devlet tarafından "Mîrimîran" (Paşalık) rütbesi tevcih edilir. Ali Bey artık "Ali Paşa" olmuştur. Ardından kutsal topraklara giderek hac farizasını da yerine getirince adı halk arasında Hacı Ali Paşa olarak anılmaya başlar. İşte Hacı Ali Paşa sülalesinin Tire’deki köklü hikâyesi böyle başlar ve dallanıp budaklanır... Bu aileden yetişen, Galatasaray Spor Kulübü başkanlığı da yapmış renkli siyasetçi (Sadık Bey'in oğlu) Sadık Giz ile aileye damat olan Dr. Mustafa Kentli gibi değerleri de saygıyla anmak boynumuzun borcudur.
Ekleme Tarihi: 01 Eylül 2026 -Salı

GÜNDÜZ OKAN

Tire’de Büyük Ailenin Üçüncü Kuşağından: Gündüz, Duran ve Aydın Okan
1932 doğumlu rahmetli Gündüz Okan ağabeyimizin doğumundan yaklaşık 80 yıl geriye gittiğinizde, büyük dedesi - yani babasının anne tarafından dedesi olan - Hacı Ali Paşa’nın gençlik yıllarına ulaşırsınız. Hacı Ali Paşa, 1850'li yıllarda Kafkasya/Kırım coğrafyasında doğmuş; Rusların bölge halklarına karşı giriştiği sürgün ve soykırım hareketleri sonucunda yurdunu terk ederek Osmanlı’ya sığınmış bir göçmendir. Bazı araştırmacılar onun önce Eskişehir’e, ardından Tire’ye geldiğini yazar.
İlginçtir ki bu satırların yazarının büyük dedesi Ali de Kayseri’den benzer bir kaderle yola çıkmış ve aynı güzergâhı izleyerek Tire’ye inmiştir. Dedemizin babası Ali, Gülcüoğulları ailesinin yanında çalışmaya başlarken; diğer Ali (Hacı Ali Paşa) ise bir başka çiftlikte rızkını aramaya başlar. Zamanla "Yürü ya kulum" denmişçesine Tire’de kısa sürede büyük çiftliklerin sahibi olur. Tire o yıllarda çiftlikler bakımından son derece zengindir; zira Küçük Menderes Havzası tarıma elverişli verimli arazilerle doludur ve yoğun bir insan gücüne ihtiyaç duymaktadır. Kent bu yönüyle dışarıdan sürekli göç almaktadır.
Hatta o yılların biraz öncesinde bu geniş çiftlikler, ünlü Fransız şair ve devlet adamı Alphonse de Lamartine’e kiralanmış; ancak Lamartine gelip araziyi yerinde gördüğünde şaşkınlığa uğrayarak dönemin ilkel tarım usulleriyle bu devasa arazilerin işletilemeyeceğini anlamış ve anlaşmayı feshedip ülkesine dönmüştür.
Zamanda Yüz Yıl Beriye: Gündüz Okan’ın Tire Yılları
Şimdi zaman tünelinde yüz yıl beriye gelelim... Üçüncü kuşaktan Gündüz Okan, kendisi 1932 doğumlu olup; 1934 doğumlu kız kardeşi Duran ve 1936 doğumlu erkek kardeşi Aydın Okan ile birlikte üç kardeşin en büyüğüdür.
Babaları, Tire’de üç dönem (tam 15 yıl) belediye başkanlığı yapmış olan, büyük ailenin kurucusu Hacı Ali Paşa’nın adını taşıyan Ali Okan’dır. Soyadı Kanunu çıktığında babasının adını soyadı olarak almayan Ali Okan, ailesinin çizgisini "Okan" soyadıyla sürdürmüştür. Ali Okan Bey’in babası Ömer Tarım ise Göbeklizade ailesinden, dindar ve mazbut bir beyefendidir. Hacı Ali Paşa’nın kızı Fehime ile evlenerek bu büyük aileye damat olmuştur. Kardeş Aydın Okan’ın anlatımlarına göre, dindar bir gelenekle yetişen Hacı Ömer Tarım ile oğlu Ali Okan’ın yıldızları pek barışmamıştır.
Ali Okan, oldukça kısa süren hayatında çiftlik işleriyle pek ilgilenmemiş; aksine tüm enerjisini ve alın terini halkın yararına, kamu hizmetine harcamıştır. Aynı toplumcu tavır oğlu Gündüz Okan’da da görülür. Gündüz Bey, Tire’de ne zaman kamu yararına bir hayır ya da kalkınma hamlesi başlasa, kurucular listesinin en başında yer almıştır. Nitekim Tire Kutsan ambalaj fabrikasının ve Tire Süt Kooperatifinin kuruluş süreçlerinde onun öncü imzasını görürüz. Ayrıca Tirespor yönetiminde de aktif görev alarak Tire'nin sosyal hayatından hiç kopmamıştır.
Gündüz Okan’ın annesi Saadet Hanım, Aydın’ın Sultanhisar beldesindendir. Kendisi ayağında çizmeleri, pantolonu ve elinde kırbacıyla at sırtında çiftliği çekip çeviren son derece tututtuğunu koparan, otoriter bir Ege kadınıdır. Babanın erken vefatı üzerine çiftliğin tüm yükü anne Sabahat Hanım ile oğlu Gündüz’ün omuzlarına kalmıştır.
Yakın zamanda gencecik kardeşim Ali Okan’ın vefat haberiyle sarsıldım... Onu özellikle dershane yıllarımda, Kömürcü Kadirlerin binasının karşısında yalnız başına otururken görür ve merak ederdim; çiftliğindeki hayvanlar için veteriner hekime geldiğini tahmin ederdim. Ali Okan, rahmetli Gündüz Okan’ın iki oğlundan biriydi (diğeri Alp Okan kızı Aylin Okan).
Hacı Ali Paşa Sülalesi ve Adnan Menderes Akrabalığı
Gündüz Okan’dan geriye doğru soy ağacına bakmaya devam edelim:
Gündüz Okan’ın babası Ali Okan; Göbeklizade Ömer Tarım ile Hacı Ali Paşa’nın ilk kızı olan Fehime Hanım’ın evliliğinden doğan tek erkek çocuktur. Ali Okan’ın iki kız kardeşi vardır; biri Bayındır’a, diğeri İstanbul’a gelin gitmiştir.
Anne Fehime Hanım, Hacı Ali Paşa’nın beş çocuğundan en büyüğüdür. Diğer kız kardeş Tevhide Hanım, Türkiye Cumhuriyeti'nin eski başbakanlarından rahmetli Ali Adnan Menderes’in annesidir. (Adnan Menderes’in Melike adındaki ablası henüz 5 yaşındayken vefat etmiştir.) Üç erkek kardeş ise Sadık, Refik ve Şükrü’dür. Şükrü Bey 67 yıllık ömrünü bekâr olarak tamamlamış; Sadık ve Refik Beyler ise Aydın’da çok önemli resmi görevler üstlenmişlerdir.
Tire Belediye Başkanı Ali Okan halka hizmet için çırpınırken, teyzesinin oğlu Ali Adnan Menderes ise ülke siyasetinin zirvesine tırmanmış; milletvekilliğinin ardından çok partili hayata geçişte başrol oynayarak 10 yıl boyunca Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlığı yapmıştır. Yani her iki teyze oğlu da dedeleri Hacı Ali Paşa’nın adını (Ali) gururla taşımışlardır. (Adnan Menderes de nüfusta "Ali Adnan" olarak kayıtlıdır.)
Hacı Ali Paşa’nın bu çocukları farklı eşlerinden dünyaya gelmiştir: Fehime’nin annesi Melek Hanım kayıtlarda Çerkezya doğumlu olarak geçer. Sadık ve Refik’in anneleri Gülfiz Hanım’dır. Tevhide ve Şükrü’nün anneleri hakkında ise kesin bilgi bulunmamaktadır.
Bir Paşanın Doğuşu: Hacı Ali Paşa
Gelelim sülaleye adını veren Hacı Ali Paşa’ya...
1850'li yıllarda Kırım’dan Osmanlı’ya sığınan Ali, yirmili yaşlarında genç bir yiğit olarak Eskişehir üzerinden Aydın Dağları'nı aşarak Tire’ye iner. Aydın Okan’ın aktardığına göre, Tire’deki bir kadı onun Menderes kenarındaki arazileri satın almasını tavsiye eder. Bugün Tire’de "Hacı Ali Paşa Çiftliği" olarak bilinen bu geniş topraklar böylece ailenin mülkiyetine geçer.
Ali Bey buradan hızla yükselir... 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) sırasında, Padişah II. Abdülhamid’in çağrısıyla Aydın Dağları'ndaki zeybek ve efe gruplarını ikna edip örgütleyerek cepheye gönderilmesini sağlar. Bu büyük hizmetinden ötürü Tire Alay Parkı'ndaki konağının önünde görkemli bir tören düzenlenir ve kendisine devlet tarafından "Mîrimîran" (Paşalık) rütbesi tevcih edilir. Ali Bey artık "Ali Paşa" olmuştur. Ardından kutsal topraklara giderek hac farizasını da yerine getirince adı halk arasında Hacı Ali Paşa olarak anılmaya başlar.
İşte Hacı Ali Paşa sülalesinin Tire’deki köklü hikâyesi böyle başlar ve dallanıp budaklanır... Bu aileden yetişen, Galatasaray Spor Kulübü başkanlığı da yapmış renkli siyasetçi (Sadık Bey'in oğlu) Sadık Giz ile aileye damat olan Dr. Mustafa Kentli gibi değerleri de saygıyla anmak boynumuzun borcudur.
Yazıya ifade bırak !
Okuyucu Yorumları (0)

Yorumunuz başarıyla alındı, inceleme ardından en kısa sürede yayına alınacaktır.

Yorum yazarak Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve buyuktire.com sitesine yaptığınız yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan tüm yorumlardan site yönetimi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır, sitemizi kullanarak çerezleri kabul etmiş saylırsınız.